Saksi ve Hasat
Ev bahçesinde yetiştir, sofrana sun
İçerik
Son yazılar
Biz kimiz
Ev bahçeciliğinde yeni başlayanlar için pratik rehberler. Balkon, teras ve bahçelerde sebze, meyve ve bitki yetiştirme yöntemlerini adım adım öğrenin.

Ev Bahçesi İçin Organik Gübre Yapımı

saksivehasat.xyz

Balkonumdaki ilk domates saksısını kurduğum yıl, market rafındaki gübre fiyatlarına bakıp "bu iş böyle gitmez" demiştim. O günden beri bitkilerimi beslediğim şeyin neredeyse tamamı mutfağımdan çıkıyor: çay posası, yumurta kabuğu, soğan kabuğu, sebze artığı. Aşağıda kendi denemelerimden öğrendiğim yöntemleri, işe yaramayanlarıyla birlikte anlatıyorum.

Neden Kendi Gübremi Yapıyorum?

İlk sebep elbette maliyet. Ama asıl fark, toprağın zamanla değişmesinde. Hazır gübre bitkiyi besler, kompost ise toprağı besler. Kompost eklediğim saksılarda toprak kısa sürede sertleşip taş gibi olmuyor, suyu daha uzun tutuyor, solucanlar kendiliğinden geliyor. Ev yapımı kompost ve sıvı gübreyi birlikte kullanınca hem uzun vadeli toprak sağlığını hem de bitkinin anlık besin ihtiyacını karşılamış oluyorum.

Adım Adım: Mutfak Kompostu

  1. Kabı seçin. Ben 40 litrelik kapaklı plastik bir bidonla başladım. Yanlarına ve tabanına matkapla bol delik açtım; havalandırma olmazsa karışım çürür, kokar. Bahçesi olan için tahta paletlerden yapılmış açık bir kutu da yeterli. Balkondaysanız kapalı ve alt tepsili bir model şart, aksi halde sızıntı komşunuza iner.
  2. Yeşil ve kahverengi malzemeyi ayırın. Yeşil dediğim azot kaynağı: sebze-meyve kabukları, çay ve kahve posası, taze yaprak, çim. Kahverengi dediğim karbon kaynağı: kuru yaprak, karton, gazete parçası, talaş, yumurta kolisi. Kabaca 1 ölçü yeşile 2 ölçü kahverengi mantığıyla ilerliyorum. Ben başlarda sadece mutfak artığı atıyordum, sonuç leş gibi kokan bir çamur oldu; kartonu keşfetmem her şeyi değiştirdi.
  3. Katman katman doldurun. En alta bir avuç iri dal veya karton parçası koyup drenaj sağlıyorum. Sonra bir kat yeşil, üstüne bir kat kahverengi. Her yeni mutfak atığından sonra üzerini mutlaka kuru malzemeyle örtüyorum; sinek ve koku sorununun yüzde doksanı bu basit alışkanlıkla çözülüyor.
  4. Nem ve hava dengesini tutturun. Karışım "sıkılmış sünger" kıvamında olmalı. Avucunuza alıp sıktığınızda birkaç damla su geliyorsa doğru. Kuruysa biraz su serpin, çamur gibiyse karton ekleyin. Haftada bir bahçe çatalıyla altüst ediyorum; havalandıkça ayrışma hızlanıyor.
  5. Bekleyin ve eleyin. Yazın 2-3 ay, kışın 5-6 ay sürüyor. Bittiğinde orman toprağı gibi kokan, koyu kahverengi, ufalanan bir malzeme elde ediyorsunuz. Kalın dalları eleyip tekrar kaba atıyorum. Bu olgun kompostu saksı harcıma hacimce dörtte bir oranında karıştırıyorum; harç hazırlama detaylarını toprak ve kompost konulu rehberde daha ayrıntılı bulabilirsiniz.

Sıvı Gübre: Hızlı Etki İsteyenler İçin

Kompost sabırlı olmayı gerektiriyor, oysa sararmaya başlamış bir biberin iki hafta içinde toparlanması lazım. Ben o noktada sıvı gübreye geçiyorum.

  1. Kompost çayı: Bir kova suya iki avuç olgun kompost atıp 24-48 saat bekletiyorum, arada karıştırıyorum. Süzüp 1 ölçü çay + 5 ölçü su oranında seyreltiyorum. Sulamayla birlikte on beş günde bir veriyorum.
  2. Isırgan gübresi: Kovanın yarısına kadar taze ısırgan, üzerine su. 10-14 gün açık havada bekliyor. Kokusu gerçekten ağır, bu yüzden kapalı balkonda yapmayın. Azot bakımından çok güçlü; 1'e 10 seyreltmeden asla kullanmıyorum. Yapraklı yeşillikler ve genç fideler bu karışıma bayılıyor.
  3. Muz kabuğu suyu: Üç dört muz kabuğunu bir litre suda 3 gün bekletip süzüyorum. Potasyum kaynağı olduğu için çiçeklenme döneminde domates ve biberde işe yarıyor.
  4. Yumurta kabuğu: Kurutup toz haline getiriyorum. Kalsiyum için saksı üstüne serpiyorum; domateste çiçek burnu çürüklüğünü azalttığını kendi saksılarımda gözlemledim.

Hangi Bitkiye Ne Zaman?

DönemVerdiğim gübreSıklık
Fide / genç bitkiSeyreltik kompost çayı3 haftada bir
YapraklanmaIsırgan gübresi (1:10)2 haftada bir
Çiçek ve meyveMuz kabuğu suyu + kompost2 haftada bir
Kış / dinlenmeYok—

Sık Yapılan Hatalar