Ev bahçesinde yetiştir, sofrana sun
İçerik
Son yazılar
Biz kimiz
Ev bahçeciliğinde yeni başlayanlar için pratik rehberler. Balkon, teras ve bahçelerde sebze, meyve ve bitki yetiştirme yöntemlerini adım adım öğrenin.

Ev Bahçesinde Doğru Sulama Teknikleri

Bahçecilikte ilk yılım tam bir sulama felaketiydi. Sabah kalkar kalkmaz elimde hortum, bütün saksıları sırayla ıslatırdım; akşam işten dönünce "acaba kurudular mı" diye bir tur daha atardım. Sonuç: kökleri boğulmuş biberler, yaprakları sararan fesleğen ve nedenini bir türlü anlayamadığım çöküşler. Bugün baktığımda kaybettiğim bitkilerin çoğunu susuzluk değil, fazla ilgi öldürdü diyebilirim.

Sulama, bahçeciliğin en basit görünen ama en çok yanlış yapılan işi. Çünkü tek bir doğru cevap yok: bitki sulama süresi sıklığı saksının boyutuna, toprağın yapısına, bitkinin türüne, havanın sıcaklığına ve hatta balkonunuzun rüzgâr alıp almadığına göre değişiyor. Aşağıda yıllar içinde oturttuğum düzeni adım adım anlatıyorum; siz de kendi köşenize uyarlayabilirsiniz.

Adım Adım Sulama Düzeni Kurmak

  1. Takvime değil toprağa bakın. "Her gün sabah sula" gibi bir kural yok. Ben işaret parmağımı toprağa 3-4 santim daldırırım. Parmağımın ucu nemliyse o gün geçerim, kuruysa sularım. Büyük saksılarda bir tahta çubuğu (şiş, çöp şiş) dibe kadar sokup çıkarırım; çubuk ıslak ve toprak yapışmış çıkıyorsa su gerekmiyor. Bu iki hareket, satın alınabilecek her aletten daha güvenilir.

  2. Az ve sık değil, bol ve seyrek sulayın. Yaptığım en büyük değişiklik buydu. Yüzeyi ıslatan kısa sulamalar kökleri saksının üst kısmında tutuyor, bitki sıcak bir güne dayanamıyor. Bunun yerine, saksının altından su damlayana kadar sularım. Böylece kök bölgesinin tamamı doyar, kökler aşağıya iner. Sonra bir sonraki sulamaya kadar toprağın üst katmanının kurumasına izin veririm.

  3. Suyu yaprağa değil dibe verin. Yaprakların ıslak kalması mantar hastalıklarına açık davetiye. Özellikle domateste bunu çok net gördüm: hortumu yukarıdan tutan komşumun bitkilerinde alt yapraklar lekelenirken, ben süzgeçsiz kovayla gövde dibine su verdiğim yıl neredeyse hiç sorun yaşamadım. Zararlılar ve hastalıklarla mücadelenin yarısı doğru sulama alışkanlığından geçiyor.

  4. Saati sabit tutun: sabah erken. Sabah 6-9 arası sulama, gün ısınmadan suyun toprağa inmesini sağlıyor. Akşam sulaması ise gece boyunca nemli kalan bir yüzey bırakıyor. Yaz ortasında çok kuruyan saksılara ikinci bir tur gerekiyorsa, güneş çekildikten sonra, akşamüstü erken saatte veririm.

  5. Toprağı su tutacak şekilde hazırlayın. Sulama sorunlarının önemli bir kısmı aslında toprak sorunudur. İçinde kompost, torf ya da solucan gübresi olan bir harç suyu tutar ve yavaş bırakır; sadece kumlu, ölmüş bir toprak ise suyu içinden geçirip atar. Kompost ve harç hazırlığını ciddiye aldığım sezondan itibaren sulama sıklığım kendiliğinden azaldı.

  6. Malç kullanın. Saksıların ve tarhların üstüne 2-3 santim kalınlığında saman, kıyılmış kuru yaprak ya da elenmiş kompost sererim. Buharlaşmayı düşürdüğü için yaz aylarında sulama aralığım bir güne kadar açılıyor. Üstelik yüzeyde sert bir kabuk oluşmuyor.

  7. Bitkiyi tanıyın, gruplayın. Marul, ıspanak, roka gibi yeşillikler nemi sürekli ister ve kurudukları anda acılaşır. Domates, biber, patlıcan iki sulama arası hafif kurumayı sever; hatta kontrollü kuraklık meyvenin tadını yoğunlaştırır. Kekik, biberiye, adaçayı gibi Akdeniz kökenli bitkiler ise fazla suya en çabuk kızanlar. Ben balkonda benzer su ihtiyacı olanları yan yana koyuyorum; böylece tek turda hepsini doğru miktarda suluyorum.

  8. Mevsime göre planı güncelleyin. Aynı saksı nisanda haftada bir, temmuzda her gün su isteyebilir. Kışın balkondaki çok yıllıklarda sulamayı neredeyse durdurup ayda bir-iki kez kontrol etmekle yetiniyorum. Ayların ritmini takip etmek bu konuda çok işe yarıyor.

  9. Drenajı her sezon kontrol edin. Saksının altındaki delikler tıkanmışsa ne yaparsanız yapın kök çürür. Delikleri kontrol eder, altına konan tabakta biriken suyu 20-30 dakika içinde dökerim. Saksı sürekli su içinde durmamalı.

Kaba Bir Yol Haritası

Bitki grubuYaz aralığıİlkbahar/Sonbaharİpucu
Yeşillikler (marul, roka, ıspanak)Her gün / gün aşırı2-3 günde birToprak asla tamamen kurumasın
Meyveli sebzeler (domates, biber)Gün aşırı, bol su3-4 günde birÜst 3 cm kuruyunca sula
Akdeniz otları (kekik, biberiye)4-6 günde birHaftada birKurumaya izin ver
Saksıdaki meyve ağaçları2-3 günde bir, derinHaftada birYüzeysel sulama yapma
Yeni ekilen tohum ve fidelerGünde 1-2 kez hafifGünlük kontrolPüskürtme ile nem koru

Sık Yapılan Hatalar